Deze week in het journaal, tijdens de verslaggeving over de klimaatconferentie van Bali, was het weer zover. Opnieuw moesten dikke rookpluimen de aandacht voor luchtvervuiling opvijzelen.
Op zich niets verkeerds mee, ware het niet van de typische semantische vervuiling van het begeleidend beeldafval:
De eerste tekenen van gewenning treden op, en daarom is het goed er nog eens op te hameren: op zich is hier niets mis mee! Dit is zelfs geen rook, maar waterdamp! Zulke beelden zijn verdommend: Jan en Mieke Modaal zijn zó gewend niet meer te moeten nadenken bij het gesproken dagblad, aangezien alles hondervoudig voorgekauwd wordt (hoeveel keer per week wordt er niet gezegd dat Jeruzalem de hoofdstad van Israël is, of dat Poetin president is van Rusland - dat weet de gemiddelde kijker toch?), dat het interpreteren van het metonymische beeld “koeltoren -> industrie -> vervuiling” wel spaak moet lopen. Niet dat het speelgoed is, die torens, maar het mag wel eens gezegd.
In The Simpsons doen ze dat trouwens goed: daar staat er zelfs zo’n nuclear symbooltje op - stof tot nadenken:
Twee slechte bull’s eyes, die. Het is het paarse gebouwtje waar je je pijlen op moet richten, als het dan toch zijn moet…
Volledig mee eens. Het loopt vooral spaak wanneer het obligate beeldfragment de tekst niet alleen onbewust, maar ook manifest gaat tegenspreken. Bijvoorbeeld wanneer het nieuws het heeft over: “het Belgische leger beschikt over hypermoderne apparatuur en speciale beschermingspakken om mijnen op te sporen” en dan staat steevast een gewone soldaat met zijn schoen een beetje in het zand te wroeten. Het is in die mate een gewoonte geworden dat het bijna vreemd is wanneer bijv. in de “Tagesthemen” een nieuwsitem zonder beeld gevolgd wordt door een beeldfragment over het volgende nieuwsitem.
[...] december 8, 2007 at 5:48 pm | In media | Mijn woorden zijn nog niet koud, of het is weer van dattum. Die beelddwang, het is [...]
[...] zegt het helemaal - een onnodige en verwarrende opeenvolging van beelden, rafelig ongepast. Ok - het moet niet voorgekauwd, en een mens mag zelf nadenken en zich zelf een mening vormen. Duiding hoeft ook niet - commentaren [...]